Onderzoek

"Bevlogen Verandering" Persoonlijke hulpbronnen, Werkbevlogenheid en Organisatieverandering

Ik ben in 2013 gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht. Mijn proefschrift gaat over de onderzoeken die ik gedaan heb naar individuele aanpassingsprocessen ten tijde van veranderingen in organisaties (zie onderaan deze pagina een samenvatting). De onderzoeken richten zich op de psychologische processen die bijdragen aan bevlogenheid en werkprestatie.  Ik heb me in dit onderzoek vooral gericht op de rol van zingeving en andere psychologsche hulpbronnen tijdens organisatieverandering.

Voor de onderzoeken in mijn proefschrift hebben we o.a. de invloed van hulpbronnen en taakeisen gemeten die een bewezen voorspeller zijn van welzijn en prestatie (bijvoorbeeld: steun en gedrag van leidinggevende en collega’s, autonomie, werkdruk etc.). Door de opkomst van 'Het Nieuwe Werken" is er een groeiende nadruk op zelf-sturing en proactiviteit bij medewerkers. Wij hebben via dit project onderzocht hoe persoonlijke kenmerken bijdragen aan succes en prestatie op het werk. 

 

Wilt u mijn proefschrift ontvangen? mail me dan op: maggie@artofwork.nl

 

Het proefschrift is vernieuwend om o.a. twee redenen.

§  In mijn PhD project gaat het in het bijzonder om ontwikkelbare persoonlijke hulpbronnen (bijvoorbeeld: zelf-vertrouwen, zingeving, proactiviteit, stressbestendigheid, optimisme etc.). Hoe kunnen mensen zichzelf ‘managen’? We gaan dus kijken hoe het samenspel van de werkomgeving en de persoon, bevlogenheid en veranderprestatie kunnen voorspellen. Zingeving is daarbij een vernieuwende factor die bijdraagt aan het aanpassingsproces.

§  Wij onderzoeken deze processen in een veranderingscontext; daar wordt mee bedoeld: een situatie waarin medewerkers hun werk op een andere manier moeten gaan doen. Zo wordt helder hoe de verandering van invloed is op de werkomstandigheden, en hoe deze omstandigheden bevlogenheid en prestatie van medewerkers beïnvloeden. Ook ontstaat er inzicht in welke factoren succesvolle aanpassing van medewerkers voorspellen.

 

Dus kort gezegd; hoe komt het dat medewerkers gaan doen wat ze moeten doen ten tijde van verandering en hoe zorgen we dat ze zich daar goed bij voelen en goed presteren? Het doel is om met de uitkomsten een interventie te ontwikkelen gericht op het vergoten van ‘pro-actief zelf-leiderschap’, aanpassingsvermogen en bevlogenheid van medewerkers.

 

Interesse?

Op dit moment doe ik vanuit mijn nieuwe functie als Universitair Docent aan de Univeristeit van Amsterdam onderzoek in het verlengde van bovenstaand onderwerp. Wij hebben op dit moment weer capaciteit om onderzoek te doen bij organisaties die een verandering gaan doorvoeren met gevolgen voor de werkwijze van tenminste 200 medewerkers. Denk bijvoorbeeld aan strategische veranderingen, waarbij medewerkers meer klantgericht moeten werken, de invoering van flex-werken, procesgericht werken, werken met nieuwe technologie, invoering van nieuwe materialen/producten, andere manieren van samenwerken met (interne) klanten etc. 

De organisaties krijgen een overzicht van de situatie op de werkvloer via  een drietal meetmomenten; voor en na de implementatie, en een derde meting achteraf om te kijken of de effecten daadwerkelijk beklijven. De data wordt verzameld via (elektronische) vragenlijsten. Naast het onderzoek voor de gehele organisatie, kan er ingezoomd worden op kleinere afdelingen of locaties via een ander soort onderzoek, waarbij tenminste 70 medewerkers over een periode van ongeveer een maand, iedere week een korte lijst invullen met vragen over hoe het die week gegaan is, waardoor het proces van aanpassen heel precies gevolgd kan worden.

 

Als u eens wilt overleggen over de mogelijkheden, kunt mij bereiken via: m.vandenheuvel2@uva.nl

 

Samenvatting Proefschrift Machteld van den Heuvel - Adaption to Organizational Change: The role of Meaning-making and other Psychological Resources (2013)

Wat is zingeving en waarom is het belangrijk tijdens organisatieverandering?

De rol van zingeving tijdens veranderingsprocessen komt expliciet naar voren in dit proefschrift. Zingeving is een breed begrip en in de meeste onderzoeken richt men zich op het ervaren van zin of betekenis. In dit proefschrift is zingeving gedefinieerd als een ‘werkwoord met uitkomsten’, namelijk: de vaardigheid om uitdagende, lastige of onduidelijke situaties te integreren in een persoonlijk ‘zin’ of betekenis systeem van waarden en normen, waardoor men een gevoel van zinvolheid blijft behouden. Het ‘zingeven’ vindt plaats via reflectie op basis van persoonlijke waarden (Wat is echt belangrijk voor mij en hoe verhoudt dat wat er om mij heen gebeurt zich tot die persoonlijke waarden?).
Op die manier kan de zin van veranderingen in de omgeving worden ervaren op een persoonlijk niveau. Als zodanig helpt zingeving dus om het positieve of waardevolle voor de persoon zelf te zien in een verandering.
 
Een voorbeeld van zingeving is een werknemer die door een reorganisatie niet meer verbonden is aan 1 vaste plek, zijn regiokantoor, maar aan meerdere kantoren, waar hij op verschillende momenten gedurende de week zal werken. Ook al vereist dit wat inspanning en ziet hij het als enigzins nadelig dat hij zijn vaste ccllega's niet elka dag meer zal zien, via zingeving is deze persoon zich bewust geworden dat het ontmoeten van nieuwe collega's belangrijk voor hem is en plezier geeft. Daarnaast spelen er in de andere regiokantoren andere problemen, waardoor hij zijn ervaring en vaardigheden verder kan uitbreiden. Ten slotte heeft reflectie en zingeving hem geholpen om te zien dat hij via zijn werk bij verschillende regio's, nu meer mensen kan bereiken. En dus als zodanig voor meer mensen op een positieve manier het verschil kan maken.    
 
Het onderzoek toont aan dat zingeving zowel veranderingsbereidheid als aanpassingsgedrag van werknemers kan voorspellen. Ook bleek dat zingeving samenhangt met proactieve strategieën om de werkomgeving op een voor het individu positieve manier aan te passen. Mensen die meer met zingeving bezig zijn, zijn ook meer bevlogen en betrokken bij de organisatie. Zingeving heeft een positieve invloed op de relatie met de leidinggevende, tegelijkertijd is een goede relatie met de leidinggevende ook stimulerend voor zingeving van de werknemer. Als de organisatie zorgt voor voldoende informatie voordat de verandering geïmplementeerd is, dan zullen werknemers meer aanpassingsgedrag laten zien over de tijd heen. Dit proces wordt deels verklaard door de rol van zingeving. Dat wil zeggen, de informatie over de veranderingen ‘triggert’zingevingsprocessen in individuen, en dat leidt er toe dat ze adaptief gedrag laten zien.